Đào Công

Thân thiện

Phạm Lãi tự xưng là Đào Công sau khi đến định cư ở đất Đào.

Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Tên hiệu của Phạm Lãi: "Đào Công" là tên hiệu (tự xưng) của Phạm Lãi, một nhà chính trị, quân sự và doanh nhân nổi tiếng thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc. Ông còn được gọi là "Đào Chu Công".
   • Biểu tượng của trí tuệ và sự thức thời: "Đào Công" thường được nhắc đến như một hình mẫu của người có trí tuệ sáng suốt, biết thời thế, giỏi kinh doanh và đặc biệt là biết cách lui về đúng lúc để bảo toàn mình sau khi lập được đại công.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Sử sách còn ghi lại câu chuyện về Đào Công, người đã từ bỏ danh vọng cao sang để lui về ẩn cư và kinh doanh.
  • Trong văn hóa, Đào Công được xem như một điển hình của tư tưởng "công thành thân thoái" (lập công rồi rút lui).

Các cách sử dụng nâng cao

• "Làm Đào Công": Hành động rút lui khỏi chốn quan trường hay danh vọng sau khi đã đạt được thành tựu lớn, thường để tránh họa hoạn và tìm kiếm cuộc sống an nhàn, tự do.
  • Sau khi giúp công ty vượt qua khủng hoảng, vị giám đốc ấy đã "làm Đào Công", về quê sống cuộc đời bình dị.
• "Tài kinh bang tế thế của Đào Công": Chỉ tài năng vừa có thể giúp nước (kinh bang) vừa có thể tự mình làm nên sự nghiệp phú quý (tế thế - ở đây hiểu là kinh doanh).
  • Ông ấy được ngưỡng mộ bởi tài kinh bang tế thế của Đào Công, vừa là một chính khách xuất sắc, vừa là một doanh nhân thành đạt.

Biến thể và từ liên quan

• Đào Chu Công: Tên hiệu đầy đủ hơn của Phạm Lãi, cũng chính là Đào Công. "Chu" có thể hiểu là chủ nhân, ông chủ.
• Phạm Lãi: Tên thật của nhân vật lịch sử này.
• Công thành thân thoái: Thành ngữ gắn liền với triết lý sống của Đào Công, nghĩa là lập nên công lao rồi thì rút thân về, không màng danh lợi.

Từ đồng nghĩa / Cách gọi khác

• Lão Tử thời Xuân Thu: Cách ví von nhấn mạnh triết lý sống khôn ngoan, biết lui đúng lúc của ông, tương tự như tư tưởng của Lão Tử.
• Bậc trí giả thức thời: Chỉ người có trí tuệ, biết nhận rõ và hành động phù hợp với thời thế.

Thành ngữ / Điển tích liên quan

• Đào Công tam thiên kim, tán tận hoàn phục lai: Điển tích nói về tài kinh doanh của Đào Công, dù nhiều lần tán hết gia tài (vì chia cho người khác hoặc gặp biến cố) nhưng ông đều có thể gây dựng lại từ hai bàn tay trắng và trở nên giàu có trở lại. Hàm ý ca ngợi tài năng và phẩm chất phi thường.
  • Anh ấy có khí phách của Đào Công tam thiên kim, dù thất bại mấy lần vẫn kiên trì gây dựng lại sự nghiệp.
• Biết mình biết người, trăm trận trăm thắng; Biết trời biết đất, muôn sự thành công: Câu nói truyền thống được cho là của Phạm Lãi (Đào Công), thể hiện tầm nhìn và triết lý sống sâu sắc của ông.

Học thuật

1. Tức Đào Chu Công, tự hiệu của Phạm Lãi
2. Sử ký: Phạm Lãi thờ Câu Tiễn, khổ mình nhọc sức cùng Câu Tiễn mưu toan trong hơn 20 năm. Kết quả diệt được nước Ngô, rữa được cái nhục ở Cối Kê. Câu Tiễn làm Bá còn Phạm Lãi làm Thượng tướng quân. Khi về nước, Phạm Lãi cho là danh lớn khó lòng ở lâu được, vã lại Câu Tiễn là người hoạn nạn thì có nhau nhưng khi vui thì khó lòng mà ở được. Phạm Lãi bèn soạn gói các châu ngọc và của cải nhẹ mà cùng đầy tớ riêng ra biển đi sang Tề. ở đó ông đổi họ tên, cày ruộng khổ công cố sức, cha con cùng lo làm ăn, không được bao lâu của cải đã có đến hàng mấy chục triệu. Người nước Tề nghe tiếng ông hiền bèn mời làm tướng quốc. Phạm Lãi trả ấn tướng quốc, đem tất cả tài sản cho bạn bè làng xóm, chỉ mang những của thực quý mà trốn đi. Phạm Lãi dừng lại ở đất Đào, cho nơi đó là ở giữa thiên hạ, tiện đường đổi chác buôn bán để làm giàu. Phạm Lãi tự gọi mình là Đào Chu Công